Een transitie doe je niet alleen
De urgente opgaven op het gebied van klimaat, gezondheid en leefbaarheid raken ons allemaal. Maar het brengt ook kansen. Kansen om buurten te creëren die gezonder, groener en toekomstbestendig zijn. Duurzame wijken waar inwoners centraal staan. Maar dan wel graag rechtvaardig. Een rechtvaardige transitie waarbij iedereen mee doet. Dat vraagt om aandacht voor de leefwereld van álle inwoners, juist ook die grote groep van mensen in koopwoningen en particuliere huur, vaak zo’n 60 tot 70% van de woningvoorraad in een stad.
Deze groep heeft een enorme potentie. Denk aan grote woningen, ruimte voor zonnepanelen, isolatie, groene tuinen en sociale talenten. Maar ze worden nog te weinig bereikt. Terwijl we weten: als deze groep meedoet, wordt de transitie schaalbaar, betaalbaar en veel meer van iedereen.
Wat inwoners belangrijk vinden
Uit gesprekken, onderzoeken en praktijkervaringen, waaronder recente gesprekken met en over inwoners in Eindhoven, blijkt steeds weer: mensen willen vooral prettig wonen. Ze zoeken betaalbaarheid, comfort, gezondheid en verbinding. Veel gehoorde wensen zijn:
- woningen met voorspelbare woonlasten
- groene plekken dichtbij huis
- ruimte om elkaar te ontmoeten
- een wijk waarin je je veilig en gezien voelt
Ook zingeving speelt een rol. Inwoners willen bijdragen aan iets dat ertoe doet. Aan hun straat, hun buurt, hun stad. Niet als verplichting, maar omdat het betekenis geeft.
Wat er al gebeurt en wat we daarvan kunnen leren
In heel Nederland zien we hoe corporaties, gemeenten en partners samenwerken aan de verduurzaming van hele wijken. Denk aan renovaties met bewoners aan tafel, circulaire nieuwbouw met veel groen en zelfs energiepositieve buurten waar collectieve opwek, opslag en mobiliteit samenkomen. Dit zijn geen toekomstbeelden, maar praktijkvoorbeelden.
Deze voorbeelden laten zien: het kan wel! We beschikken over ervaring, kennis en betrokkenheid. Er zijn mensen en organisaties die weten hoe je duurzame verandering organiseert op buurtniveau, sociaal én technisch. Die kracht is er al. Laten we die gericht inzetten om ook de andere 60 tot 70% van de woningvoorraad in beweging te krijgen.
Waar kansen liggen
Juist nu is het moment om deze beweging te verbreden. Want de 30% kan niet de enige trekker zijn van deze transitie. Dit moeten we samen doen. Op een slimme manier. Door niet steeds het wiel opnieuw uit te vinden, maar op te schalen wat werkt. Door het potentieel van deze enorme groep serieus te nemen, net zo goed dat van de professionals die de transitie al vormgeven.
Wat daarvoor nodig is? Een houding van luisteren, vertrouwen en samenwerken. Initiatieven verbinden, barrières verlagen, kennis delen. Zodat mensen makkelijk kunnen aanhaken, en zodat maatwerk ontstaat voor verschillende typen inwoners: doeners, denkers, twijfelaars.
Door krachten te bundelen ontstaat iets dat groter is dan de som der delen. Wijken waarin duurzaamheid voelbaar wordt in het dagelijks leven. Waarin gezondheid, betaalbaarheid en verbondenheid hand in hand gaan. En waarin de duurzame transitie niet voelt als een opgave, maar als een gezamenlijke stap vooruit.
