Wat als we het nieuwe jaar niet starten, maar afstemmen? Vertragen in organisaties voelt misschien onwennig, maar juist daarin schuilt vaak de basis voor duurzame verandering.
De dagen na die sneeuwdag bleef het bij me hangen.
Niet als een mooie anekdote, maar als een vraag die bleef kloppen:
wat doen we eigenlijk, elk jaar weer in januari?
In organisaties zie ik hetzelfde patroon als in mezelf.
Alsof er een onzichtbaar startschot klinkt: plannen op tafel, doelen aangescherpt, energie omhoog. Alsof stilstand gelijkstaat aan achteruitgaan.
Maar de natuur doet iets anders.
Die trekt zich niets aan van onze agenda’s. Ze vertraagt waar wij versnellen. Ze rust waar wij duwen. En misschien is dat precies waarom ze zo’n krachtige leermeester is.
Deze winter werd dat voor mij extra zichtbaar. Toen de sneeuw alles even tot stilstand bracht, ontstond er ruimte. Om naar buiten te gaan. Te spelen. Te verbinden. Alsof we collectief weer even kind mochten zijn.
Terwijl de buitenwereld alweer vroeg om opstarten en doorpakken, merkte ik: ik ben er nog niet. De energie komt terug, maar ze is nog ondergronds.
Bij The Natural Step Nederland werken we vanuit het besef dat systemen zich niet laten dwingen. Duurzame verandering ontstaat niet door harder trekken, maar door begrijpen waar je staat, waar je naartoe wilt en wat er nú nodig is om die beweging mogelijk te maken.
Januari is daarin een onderschatte maand.
Niet omdat er niets kan, maar omdat er iets anders kan dan we gewend zijn.
De natuur is in januari in winterslaap. Boven de grond lijkt alles stil, maar ondergronds gebeurt van alles. Zaden ontkiemen. Sapstromen komen langzaam op gang. Het leven bereidt zich voor. Zonder haast, zonder zichtbaarheid.
Wat als we dat ritme serieus nemen? Vertragen in organisaties vraagt een ander ritme.
Wat als januari geen actiemaand is, maar een afstemmingsmaand?
Een tussenruimte, waarin je niet meteen nieuwe initiatieven lanceert, maar samen stilstaat bij waar je bent en waar je vandaan komt.
Een periode om te verkennen:
Wat hebben we eigenlijk in gang gezet?
Wat vraagt nog aandacht en wat misschien juist rust?
Waar mag energie en focus nu naartoe gaan?
En wat is er ondergronds al in beweging, zonder dat het meteen zichtbaar hoeft te worden?
Vertragen vraagt vertrouwen. In mensen. In processen. In het idee dat niet alles maakbaar is. En dat dat oké is.
Ik zie keer op keer: juist dan ontstaat ruimte voor betere keuzes. Voor strategie die klopt met de realiteit. Voor ambities die niet alleen goed klinken, maar ook gedragen worden.
Door te vertragen, blijft de energie beter stromen. Want veel duurzaamheidsambassadeurs verliezen na verloop van tijd hun energie. Dat is niet vreemd. Verduurzamen betekent vaak tegen de stroom in werken. En dat kost energie.
Juist daarom is vertragen geen luxe, maar een voorwaarde.
Voor draagvlak. Voor volhouden. Voor verandering die echt landt.
Duurzame verandering laat zich niet forceren. Ze vraagt om afstemmen.
En daarvoor is het nodig om uit te zoomen en te reflecteren.
Voor dit jaar neem ik deze vraag mee en ik geef haar graag door:
Wat is er in onze organisatie al aan het ontkiemen, en wat gebeurt er als we de tijd en ruimte nemen om dat te laten groeien, zonder zelf meteen in actie te komen?
Dat is geen oproep tot stilstand.
Het is een uitnodiging tot volwassen transitie.
Eén die meebeweegt met seizoenen, met mensen, met wat er werkelijk speelt.
En misschien voelt dat, juist nu, verrassend hoopvol.
Nieuwsgierig wat dit kan betekenen voor jouw team of organisatie? We gaan daar graag over in gesprek.
