“Maar alles wat ik doe, doe ik met hart en ziel en dan bereik ik ook wat ik wil bereiken.”

Interview met Rob Bogaarts

“Leiderschap is soms gewoon samen een pilsje drinken in de kroeg.”

Woonbedrijf in Eindhoven is hard op weg om een duurzame woningcorporatie te worden. Misschien wel de duurzaamste van Nederland. Wat 3 jaar geleden begon vanuit de passie van één medewerker, is uitgegroeid tot één van de pijlers van de bedrijfsstrategie.

Het zal voor veel organisaties, binnen en buiten de volkshuisvesting, herkenbaar zijn: We willen wat met duurzaamheid, maar wat dan? En hoe? Er zijn veel losstaande initiatieven, maar zonder richting.

Woonbedrijf was precies zo. En dat zat Rob Bogaarts niet lekker. Al vanaf zijn vroegste jeugd als PSV-supportertje en als zoon van een echte Philips-man was hij verknocht aan Eindhoven. Toen hij na zijn opleiding Volkshuisvesting en diverse banen bij verschillende woningcorporaties aan de slag kon bij Woonbedrijf, zat hij dan ook helemaal op zijn plaats. Nou ja, bijna helemaal. Want Bogaarts heeft een groen hart en wil graag bijdragen aan een duurzame samenleving. Daarom vroeg hij direct of hij naast zijn werk als districtsmanager de portefeuille duurzaamheid op zich mocht nemen. Dat mocht. “Toen heb ik samen met een collega wat thema’s verzameld en geprobeerd om daar duurzaamheidsbeleid voor te formuleren. Dat lukte niet erg. Het werd een opsomming van dingen die we zouden moeten doen, maar het werd geen gedragen verhaal. Iedereen kan bedenken dat je iets met energie moet, of met water, of met grondstoffen, maar waar is de samenhang der dingen?” Zo was Bogaarts al ruim een half jaar bezig, toen hij werd uitgenodigd voor een lezing over The Natural Step. Voor hem bleek dat precies het goede verhaal op het goede moment: “Die vier duurzaamheidsprincipes en gedeelde taal gaven mij het fundament voor het duurzaamheidsbeleid en voor de samenwerking met collega’s”, vertelt hij, nog steeds zichtbaar enthousiast bij de herinnering aan het moment. “Ik probeerde mijn collega’s altijd te bereiken met van die ‘save the planet’-achtige verhalen, maar met die emotionele benadering bereik je niet iedereen. Nu kon ik het verhaal vertellen vanuit logica. Eerst vertelde ik bij wijze van spreken dat je niet tegen een boom aan moet rijden omdat dat zielig is voor die boom. Nu vertel ik dat het pijn gaat doen als je er wel tegenaan rijdt en dat jullie dus allebei beter af zijn als je dat niet doet.”

Eerst vertelde ik dat je niet tegen een boom aan moet rijden omdat dat zielig is voor die boom. Nu vertel ik dat het pijn gaat doen als je er wel tegenaan rijdt.

En zo vertelt Bogaarts over duurzaamheid. Keer op keer, bij elke gelegenheid, aan iedereen die het maar horen wil. En trouwens ook aan wie het (nog) niet horen wil. Achteraf denkt hij dat het misschien ìetsje minder had gekund: “Als je heel veel praat over één onderwerp, dan lok je wel wat uit. En ik had het alleen maar over The Natural Step. Dus wat gebeurde: Bij de eerste managementbijeenkomst waar dit onderwerp op de agenda stond, kwamen een paar collega’s met een step aanzetten. Zo van: Kijk eens, dit is nog eens een natural step! Geintje natuurlijk, en normaalgesproken kan ik dat wel waarderen, maar toen was ik er even klaar mee. Achteraf denk ik dat ik het over mezelf heb afgeroepen. Ik had zelfs in de uitnodiging gezet dat ze met een duurzaam vervoermiddel moesten komen! Maar goed, al met al is die dag wel het zaadje gezaaid.”

Leiderschap

Uiteraard betekende dat niet dat het thema duurzaamheid van de ene op de andere dag wel breed omarmd werd. Onvermoeibaar trok Bogaarts verder de organisatie in met het verhaal over de noodzaak van en de kansen voor duurzaamheid. “Om iets in beweging te krijgen moet je leiderschap tonen.En leiderschap is soms ook gewoon samen een pilsje drinken in de kroeg. Zo zat ik met de bestuurssecretaris wat te ouwehoeren en dan blijkt opeens dat duurzaamheid hem heel erg aan het hart gaat. Dan zeg ik: misschien moet je dan de Natural Step training gaan doen. Of dan vraag ik aan de manager van de bouwservice: Wanneer ga jij nou eens wat aan duurzaamheid doen? En dan zegt hij, je hebt helemaal gelijk. Zo gaat dat. Volgens mij is dat door de logica van het verhaal, puur enthousiasme en een vriendelijke lach.” Hij onderstreept zijn stelling met een brede glimlach. “Maar alles wat ik doe, doe ik met hart en ziel en dan bereik ik ook wat ik wil bereiken.”

Om verandering in gang te zetten, is het soms ook nodig om een beetje ‘ongehoorzaam’ te zijn en je niet altijd helemaal neer te leggen bij de bestaande regels en structuren. Dat weet Bogaarts maar al te goed. “Op een gegeven moment besloot het bedrijf om de verdere implementatie van The Natural Step te parkeren. Toch zijn we toen gewoon doorgegaan met interne trainingen geven voor mensen die daar vanuit zichzelf in geïnteresseerd waren. Dat was wel wat ongehoorzaam van me, maar ik was heel zeker van mijn zaak. Het is zo logisch om aan duurzaamheid te werken, dat ik er alle vertrouwen in had dat het onderwerp terug op de agenda zou komen.”

Daar heeft Bogaarts gelijk in gekregen. Algemeen directeur Marc Eggermont heeft zich ontpopt tot echte duurzaamheids-championen duurzaamheid heeft een belangrijke plek in het Koersplan gekregen: De duurzame fundering is gelegd. Woonbedrijf kan en wil er niet meer omheen. Bogaarts: “Dat maakt me zo blij! Vanaf nu gaat steeds leuker en gaver worden. We zijn nu bijvoorbeeld bezig met een grondstoffenbank en een materialendatabase. Het vliegwiel draait nu volop en over twintig of misschien al over tien jaar is alles hier volledig duurzaam.”

 

Vijf tips voor duurzaam leiderschap van Rob Bogaarts:

1. Begin vanuit passieBied ruimte aan mensen die passie hebben voor duurzaamheid om dit onderwerp in een organisatie op de kaart zetten. Je moet dit doen vanuit intrinsieke motivatie, niet opgelegd van hogerhand. Als je zelf de noodzaak om dit te doen niet voelt, dan geloof ik niet dat het gaat lukken. 2. Zorg voor een samenhangend verhaal Je hebt een fundament nodig om je duurzaamheidsstrategie op te baseren. Voor ons is dat The Natural Step, maar dat zou ook iets anders kunnen zijn. Als het maar logisch is, zodat iedereen het begrijpt en er iets mee kan.3. Vertel het aan iedereen die het horen wilMensen bereiken met het logische verhaal over duurzaamheid gaat soms met één persoon tegelijk. Blijf je enthousiasme tonen en vertellen waarom. 4. Grijp elke kansWe moeten elk haakje aangrijpen om weer een volgende stap te zetten. Dat kan zelfs als de aanleiding negatief is. Toen mijn vaste ‘partner in crime’ bij Woonbedrijf wegging, was dat een flinke tegenslag. Die heb ik wel aangegrepen als kans om een heel duurzaamheidsteam samen te stellen en zo nog steviger door te pakken. 5. Zorg dat je genietEr is nog zo veel werk aan de winkel voor een duurzame samenleving, dat je bijna vergeet om stil te staan bij wat er al is bereikt. Toch is dit heel belangrijk, want het geeft de energie en motivatie om steeds weer door te gaan.

Vandaag is Rob Directeur Ontwikkeling bij Brabant Wonen. Neem contact op.

 

 

interview met duurzaamexpert Rob Bogaarts van Woonbedrijf Eindhoven